 |
_______ |
 |
 |
|  |
|
 |
Дзьмухавец |
5 июня 2026 |
 |
|
 Як толькі пачынае прыграваць вясновае сонейка, яны з'яўляюцца і абсыпаюць сабою ўсю зямлю - як вяснушкі твар. Гэтыя маленькія кветачкі і самі падобныя да сонейка - круглыя, яркія, зіхатлівага жоўтага колеру, з пухнатымі пялёсткамі-праменьчыкамі, і ад аднаго погляду на іх становіцца цёпла і радасна.
Ёсць у іх і іншая выява: рыхтуючыся рассеяцца на наступны год, яны прымаюць форму серабрыста-белых шарыкаў, якія нагадваюць месяц, такіх мяккіх і паветраных, што проста немагчыма ўтрымацца, каб не дунуць на іх, адпраўляючы дзясяткі "парашутыстаў" у палёт у пошуках новых тэрыторый рассялення. Вось гэтае самае жаданне дзьмухнуць і падарыла кветцы назву ў нашай роднай мове - "дзьмухавец".
Дзьмухаўцы ўсім нам знаёмыя з дзяцінства: гэтыя непатрабавальныя кветкі растуць усюды ў вялікай колькасці, і з імі вельмі весела гуляць - плесці вянкі і гірлянды, а з полых сцяблінак, падзяляючы іх на палоскі, ствараць лялячак і рабіць ім разнастайныя прычоскі. Пры гэтым не ўсе ведаюць, што дзьмухаўцы дапамагаюць арыентавацца ў часе (раскрываюцца а 6 раніцы і закрываюцца а 15 дня) і надвор'і (зачыняюцца перад дажджом), могуць разнастаіць меню (з лісця робяць салаты, з абсмаленых каранёў - напой, падобны на каву, а з кветак - варэнне, віно і нават піва) і выкарыстоўваюцца ў народнай медыцыне (пры захворваннях лёгкіх, жоўцевага пузыра і нават пры ўкусах пчол). А яшчэ карані гэтай расліны дасягаюць у даўжыню 3 метраў, сцеблы вырастаюць на 10 см у суткі, а адно суквецце здольна даць да 200 адзінак насення.
Дзьмухавец - сапраўдны сімвал жыццеўстойлівасці і вынослівасці!
|
|
|
Грыўня шыйная |
29 мая 2026 |
|
|
 Ці ведаеце вы, што ў стараславянскай мове «грыва» - зусім не доўгія валасы на галаве і шыі некаторых жывёл, а ўласна «шыя, патыліца»? Гэта старажытнае слова падарыла назву грыўні - шыйнаму ўпрыгожванню ў выглядзе абруча. Падобнага роду аксэсуары, названыя па-рознаму, былі вядомыя з бронзавага веку і папулярныя ў шматлікіх народаў тэрыторый Еўропы, Блізкага і Сярэдняга Усходу, прытым насіць іх маглі як мужчыны, так і жанчыны; гэта было статуснае ўпрыгожванне, і ў некаторых этна-сацыяльных групах яно з'яўлялася часткай пахавальнага касцюма. У старажытных славян шыйныя ўпрыгожванні-абручы называліся грыўнямі. Ствараліся са срэбра, медных сплаваў, радзей з жалеза. У залежнасці ад спосабу вырабу грыўні адрозніваліся знешнім выглядам: пласціністыя (плоскія), упрыгожаныя арнаментамі ў выглядзе насечак, ромбаў, «елачак»; дротавыя тардаваныя (з папярэдне нагрэтага і перакручанага да ўтварэння спіральнай разьбы прута), вітыя (з некалькіх стрыжняў, перакручаных разам) і інш. Афармленне канцоў грыўняў таксама вар'іравалася: яны маглі быць растуленыя або заходзіць адзін за аднаго, маглі быць загнутымі ў выглядзе аплікаў або выкананымі ў форме зашпількі (адтуліна на адным канцы і «гузік»-выпукласць на другім). Часам у грыўнях прароблівалі невялікія адтуліны, каб дадаткова ўпрыгожваць іх разнастайнымі прывескамі. |
|
|
Выставка "Из чего это построено?" Строительные материалы XIX – первой половины XX века из собрания музея |
29 мая 2026 |
|
|
 "Из чего это построено?" - нередко задумываемся мы, глядя на здание замысловатого вида, увешанное ажурными балкончиками, покрытое причудливыми рельефами и резными узорами. Какие материалы, сокрытые под штукатуркой, краской, патиной времени или реставрационными заделками, были изначально применены его строителями и декораторами? Любознательные найдут для себя ответы на выставке «Из чего это построено?». Ее открытие состоялось 27 ноября в 16.00 в центральной части дворца Румянцевых и Паскевичей. Мы расскажем, какие стройматериалы использовали в Гомельском имении князья Паскевичи, из чего возведены Хальчанский дворец и церковь в Пиревичах. Вы узнаете, где находились кирпичные заводы, которые работали в Гомеле, и в каких сооружениях использовалась их продукция. На выставке представлена большая коллекция кирпичей из собрания нашего музея, многие из которых имеют клейма производителей, здесь же - керамические облицовочные плитки и черепица, металлические решетки, деревянные элементы, инструменты архитектора, каменщика и плотника, а также сведения о тех, чьим талантом и руками создавались многие здания. |
|
|
|
|
