Адно з маленькіх цудаў паўсядзённасці - з'яўленне на стале духмянага гарачага хлеба - яшчэ колькі гадоў таму было б немагчыма без жорнаў, або ручнога млыну. Гэта прылада для памолу зерня складалася з двух дыскаў дыяметрам 35-50 см і таўшчынёю 10-15 см, пастаўленых адзін на аднаго ў скрынку або станок, але існавалі і больш складаныя канструкцыі: з дыскамі памерам да 70 см, з якіх ніжні быў цяжэйшы і нерухомы, а верхні - лягчэйшы, з адтулінай пасярэдзіне для засыпкі зерня; такія жорны мелі спецыяльны механізм, які прыводзіў іх у рух і дазваляў рэгуляваць мліва. Жорны рабіліся або з камянёў (граніту, пясчаніку), з насечкамі на рабочай паверхні для лепшага размолу, або з дубовых калодак, на якія набіваліся кавалачкі жалеза або чыгуну. Ручны млын з'яўляўся неад'емнай прыналежнасцю сялянскай гаспадаркі (бо памол на старане каштаваў дзесятую частку ад прывезенага зерня) і стаяў звычайна ў сенцах, радзей - у хаце. Выкарыстоўваліся жорны ажно да 50-х гадоў мінулага стагоддзя.

У багатым зборы музея Гомельскага палацава-паркавага ансамбля захоўваюцца і некаторыя прадметы аблачэння святароў, якія носяць складаныя, цікавыя назвы. Прапаноўваем сёння даведацца пра адзін з такіх прадметаў. Размова пойдзе пра епітрахіль. Слова гэтае паходзіць з грэчаскай мовы і перакладаецца як "тое, што вакол шыі".
Епітрахіль з'яўляецца адной з важнейшых і абавязковай часткай богаслужэбнага аблачэння хрысціянскага святара і архіерэя. Яна ўяўляе сабой доўгую стужку (як правіла, расшытую), якая абводзіцца вакол шыі і абодвума канцамі спускаецца на грудзі. Спераду яна сшыта або замацавана гузікамі, ускладаецца паверх падрызніка або расы. Нашэнне епітрахілі святаром азначае, што ён можа быць не толькі служыцелем, але і ажыццяўляць Святыя Таінствы Царквы.
Сам тэрмін епітрахіль упершыню сустракаецца ў VIII ст.: ён зафіксаваны ў візантыйскім літургічным тлумачэнні, вядомым пад назвай «Царкоўная гісторыя», дзе гэтаму прадмету адзення ўпершыню даецца сімвалічнае тлумачэнне: епітрахіль супастаўляецца з ланцугамі, якія былі ўскладзены на шыю Хрыста, калі яго вялі на распяцце.

Як толькі пачынае прыграваць вясновае сонейка, яны з'яўляюцца і абсыпаюць сабою ўсю зямлю - як вяснушкі твар. Гэтыя маленькія кветачкі і самі падобныя да сонейка - круглыя, яркія, зіхатлівага жоўтага колеру, з пухнатымі пялёсткамі-праменьчыкамі, і ад аднаго погляду на іх становіцца цёпла і радасна.
Ёсць у іх і іншая выява: рыхтуючыся рассеяцца на наступны год, яны прымаюць форму серабрыста-белых шарыкаў, якія нагадваюць месяц, такіх мяккіх і паветраных, што проста немагчыма ўтрымацца, каб не дунуць на іх, адпраўляючы дзясяткі "парашутыстаў" у палёт у пошуках новых тэрыторый рассялення. Вось гэтае самае жаданне дзьмухнуць і падарыла кветцы назву ў нашай роднай мове - "дзьмухавец".
Дзьмухаўцы ўсім нам знаёмыя з дзяцінства: гэтыя непатрабавальныя кветкі растуць усюды ў вялікай колькасці, і з імі вельмі весела гуляць - плесці вянкі і гірлянды, а з полых сцяблінак, падзяляючы іх на палоскі, ствараць лялячак і рабіць ім разнастайныя прычоскі. Пры гэтым не ўсе ведаюць, што дзьмухаўцы дапамагаюць арыентавацца ў часе (раскрываюцца а 6 раніцы і закрываюцца а 15 дня) і надвор'і (зачыняюцца перад дажджом), могуць разнастаіць меню (з лісця робяць салаты, з абсмаленых каранёў - напой, падобны на каву, а з кветак - варэнне, віно і нават піва) і выкарыстоўваюцца ў народнай медыцыне (пры захворваннях лёгкіх, жоўцевага пузыра і нават пры ўкусах пчол). А яшчэ карані гэтай расліны дасягаюць у даўжыню 3 метраў, сцеблы вырастаюць на 10 см у суткі, а адно суквецце здольна даць да 200 адзінак насення.
Дзьмухавец - сапраўдны сімвал жыццеўстойлівасці і вынослівасці!