 |
_______ |
 |
 |



|  |
|
 |
Бажніца |
13 марта 2026 |
 |
 |
 Беларускае слова «бажнiца» - шматзначнае. У старадаўнія часы ім абазначалі паганскія свяцілішчы, у хрысціянскую эпоху - невялікія іканастасы або нават мініяцюрныя капліцы, якія ўзводзіліся ў месцах, дзе часта здзяйсняліся малітвы: на могілках, каля прыдарожных і прысядзібных крыжоў, над асабліва шанаванымі крыніцамі. Бажніцы маглі быць прамавугольнай і трохкутнай формы, багата ўпрыгожваліся разьбой, выцінанкамі, роспісам, а таксама ручнікамі, якія сімвалізуюць падзяку тых, хто моліцца за выкананне ўзнесеных просьбаў. |
 |
 |
Бурштын |
6 марта 2026 |
 |
 |
 Загадкавым словам «бурштын» у беларускай мове завецца незвычайнай прыгажосці самацвет, вядомы людзям з часоў палеаліту, які валодае шэрагам дзіўных уласцівасцяў: выключным багаццем адценняў (каля 350, ад малочна-белых і празрыста-жоўтых да вінна-чырвоных, зялёных і нават блакітных), здольнасцю хутка награвацца і доўга захоўваць цяпло (за кошт нізкай цеплаправоднасці), а таксама электрызавацца пры трэнні і прыцягваць дробныя лёгкія прадметы. Усё таму, што бурштын - не мінерал, а скамянелая смала дрэў, якія раслі на планеце каля 120 мільёнаў гадоў таму. Зачараваныя амаль цудоўнымі асаблівасцямі самацвету, людзі ў розных кутках зямлі давалі яму розныя «гаворачыя» імёны: старажытныя грэкі - электрон, старажытныя рымляне - сукцынум, арабы - анбар, германцы - бернштайн, што значыць «гаручы камень», бо бурштын яшчэ і лёгка запальваецца, а пры гарэнні прыемна пахне, і гэты водар лічылі гаючым, напрыклад, пры хваробах сэрца. З верхненямецкай праз заходнеславянскія мовы і прыйшло ў нашу мову слова «бурштын». На тэрыторыі сучаснай Беларусі бурштын вядомы з часоў сярэдняга неаліту (IV - сярэдзіна III тыс. да н. э.). Самыя раннія вырабы з самацвета ў фондах музея - гэта падвескі, якія датуюцца 2300-1800 гг. да н.э. (перыяд бронзавага веку) і паступілі на нашы землі па «бурштынавым шляху» з тэрыторыі Прыбалтыкі. Самымі шматлікімі ў музейным археалагічным зборы бурштыну з'яўляюцца каралі розных форм, якія адносяцца да перыяду канца X - XI стст. Цяпер у Брэсцкай вобласці, Лельчыцкім і Жыткавіцкім раёнах Гомельскай вобласці вядомы мясцовыя паклады сонечных самацветаў, якія ўтварыліся ў выніку руху ледавікоў 700 тысяч гадоў таму. Прадмет з бурштыну, які мы прэзентуем вам сёння, можна ўбачыць на выставе «Тэрыторыя спадчыны. Радзімічы».
Вучым родную мову разам!
|
 |
 |
Акция "Прекрасное в прекрасном" |
4 марта 2026 |
 |
 |
Дорогие друзья!
Гомельский дворцово-парковый ансамбль присоединился к республиканской акции "Прекрасное в прекрасном". В связи с этим, 8 марта 2026 г. стоимость входных билетов, только для женщин, будет снижена!
Входной билет во дворец Румянцевых и Паскевичей (постоянные и временные экспозиции, кроме коммерческих) для лиц получающих общее среднее, профессионально-техническое, среднее специальное и высшее образование дневной формы обучения, пенсионеров (при предъявлении подтверждающего документа) - 5 рублей; для взрослых - 10 рублей.
Входной билет в экспозицию "Мир природы" (грот дворца) для всех категорий посетителей-женщин - 3 рубля.
Будем рады видеть вас у нас в музее!
|
 |
 |
Вучым родную мову разам з музеем! |
27 февраля 2026 |
 |
 |
 Падумаць толькі - усяго адзін адрэз тканіны з апрацаванымі канцамі, а колькі важных функцый выконваў! У традыцыйнай беларускай культуры абрус, які называўся таксама настольнікам і быў прызначаны для засцілання стала, актыўна выкарыстоўваўся ў абрадавай дзейнасці. На Каляды пад яго клалі сена, з якога пасля вячэры выцягвалі па травінцы ўсе члены сям'і і варажылі, якім будзе надыходзячы год. Астатняе сена аддавалі скаціне, каб яна была здаровая і тлустая. У апошні дзень Масленіцы абрусам накрывалі рэшткі вячэры на стале, каб у хаце год не было сварак. На Радаўніцу абрус слалі перад магіламі для правядзення памінальнай трапезы. «Адагнаць» навальнічную хмару і прадухіліць град, паводле павер'яў, можна было ўзмахамі абруса, якім накрывалі стол на Вялiкдзень. |
 |
 |
Абрус |
27 февраля 2026 |
 |
 |
 Падумаць толькі - усяго адзін адрэз тканіны з апрацаванымі канцамі, а колькі важных функцый выконваў! У традыцыйнай беларускай культуры абрус, які называўся таксама настольнікам і быў прызначаны для засцілання стала, актыўна выкарыстоўваўся ў абрадавай дзейнасці. На Каляды пад яго клалі сена, з якога пасля вячэры выцягвалі па травінцы ўсе члены сям'і і варажылі, якім будзе надыходзячы год. Астатняе сена аддавалі скаціне, каб яна была здаровая і тлустая. У апошні дзень Масленіцы абрусам накрывалі рэшткі вячэры на стале, каб у хаце год не было сварак. На Радаўніцу абрус слалі перад магіламі для правядзення памінальнай трапезы. «Адагнаць» навальнічную хмару і прадухіліць град, паводле павер'яў, можна было ўзмахамі абруса, якім накрывалі стол на Вялiкдзень. Абрус з крошкамі асвячонай ежы слалі перад ёўняй, калі туды заязджаў воз з першым снапом зжатага жыта. Абрус абавязкова ўваходзіў у пасаг нявесты, а ўпрыгожвалі яго разнастайнымі спосабамі: ажурным і пераборным ткацтвам, вышыўкай, набіваным арнаментам, аплікацыяй, карункамі і махрамі. Паколькі абрус звычайна складаўся з дзвюх сшытых полак, то яны часта злучаліся паскам ігольчатых карункаў, пазней - карункавай прошвай, вязанай кручком. Абрусы Гомельшчыны вылучаюцца багаццем арнаментальных форм і разнастайнасцю сродкаў аздаблення. Лічыцца, што беларускае слова «абрус» праз шэраг прамежкавых формаў узыходзіць да праславянскага дзеяслова «brъsnǫti» - «выціраць, абціраць, церці».
Вучым родную мову разам! |
 |
|
|
|