 |
_______ |
 |
 |



|  |
|
 |
Выставка «Клоуны: история одной коллекции» |
22 сентября 2026 |
 |
 |
 23 мая в рамках культурно-просветительского мероприятия «Ночь музеев-2026: АРТ-Кола» состоялась презентация выставки «Клоуны: история одной коллекции». На ней представлены более 150 статуэток и кукол клоунов, которые на протяжении многих лет собирал Заслуженный деятель культуры Республики Беларусь Яков Михайлович Лобович. Яков Михайлович без малого 40 лет бессменно возглавлял Гомельский цирк, который при нем был удостоен звания «Заслуженный коллектив Республики Беларусь». Будучи талантливым руководителем и искренне преданным своему делу профессионалом, Яков Михайлович Лобович смог организовать на гомельской арене выступления таких легендарных цирковых династий, как Запашные, Дуровы, Кио, представления знаменитого Карандаша и даже клоуна с мировым именем Дэвида Ларибле; в Гомеле состоялись премьеры успешных спектаклей - «Тайна слонов-великанов», «Львы Африки», «Цирк-шоу гигантских фонтанов», «Полосатый рейс», были открыты так полюбившиеся гомельчанам памятник и разноцветный фонтан у цирка. Среди наград Я. М. Лобовича - орден и медаль Франциска Скорины, премия Президента Республики Беларусь «За духовное возрождение» и специальная премия Президента Республики Беларусь «За вклад в развитие международных культурных связей Республики Беларусь», Почетный знак Министерства культуры Республики Беларусь «За вклад в развитие культуры Беларуси», а также уважение и признание деятелей циркового искусства во многих странах мира. |
 |
 |
Карэц |
9 октября 2026 |
 |
 |
"Пад прыглядам старшыні, які явіўся асабіста праверыць, як будуць выконваць яго ўказанне, Вольга карцом мерала малако, налівала ў гладышкі, якія прынеслі жанкі". Што ж за карэц такі трымала ў руках гераіня Івана Мележа ў рамане "Подых навальніцы"? На самой справе, вельмі простую, але зручную пасудзіну - коўш з ручкай, якім раней зачэрпвалі і ваду, і квас, і шмат чаго яшчэ. Называлі яго таксама конаўкай. Звычайна карэц вырабляўся з дрэва, але часам бываў і металічны. Вольга са старонак кнігі мерала малако, канешне ж, на вока; але цікава, што слова "карэц" на беларускіх землях у старажытныя часы таксама абазначала меру вадкасцей і сыпучых рэчываў, роўную прыкладна чвэрці бочкі - 101,6 літрам. Лічыцца, што этымалагічна слова "карэц" звязана са словам "кара", бо большую частку ёмістасцей раней рабілі менавіта з кары або дрэва.
|
 |
 |
Картуз |
2 октября 2026 |
 |
 |
 Прыкладна ў пачатку XIX ст. у народным побыце беларусаў з'явіўся картуз - мужчынскі галаўны ўбор з казырком, а ўжо напрыканцы стагоддзя не знайшлося б ні ў вёсцы, ні ў горадзе больш распаўсюджанай шапкі. Шылі картузы з сукна, скуры, часам, калі дазвалялі сродкі, нават з аксаміту. Аколышкі рабілі шырокімі і каляровымі; казыркі маглі быць паўкруглымі, прамымі або нахільнымі. У цэнтральных рэгіёнах беларускіх зямель картузы выпляталі з саломы, аздабляючы спераду разеткамі, вышытымі чырвонымі баваўнянымі ніткамі. Існаваў звычай на святы ўпрыгожваць картуз, закладаючы за аколыш жывыя кветкі. Паходзіць слова "картуз" з галандскай мовы, дзе мае значэнне "дарожная шапка". |
 |
 |
Ігрышча |
25 сентября 2026 |
 |
 |
 Найбольш цікавым у беларускім слове "ігрышча" з'яўляецца тое, што яно не мае ніякага дачынення да дзіцячага баўлення часу. Ігрышчы ў традыцыйнай культуры - гэта забаўкі для дарослых, часцей за ўсё - для моладзі шлюбнага ўзросту (але ўдзельнічалі таксама і старэйшыя мужчыны і жанчыны). Гэта вясёлыя, шумныя народныя зборышчы, якія суправаджаліся тэатралізацыямі, хаджэннямі пераапранутых, танцамі, спевамі, гульнямі і карагодамі. Часам такія зборы зваліся таксама "вечарыны" або "вячоркі" і ладзіліся ў пэўныя перыяды, напрыклад, на Каляды. Месцам правядзення ігрышчаў магла быць спецыяльна абраная дзеля гэтай падзеі хата або карчма. Лічыцца, што ігрышчы бяруць свой пачатак яшчэ ў дахрысціянскі час, дзе яны выступалі важнымі этапамі каляндарна-абрадавага цыклу і рытуальнай сацыялізацыі. Некаторыя з іх ("Жаніцьба Цярэшкі", "Ката пячы", Купалле) захаваліся ў пэўнай форме да нашых дзён, з'яўляючыся жывымі элементамі нематэрыяльнай культурнай спадчыны Беларусі.
Вучым родную мову разам! |
 |
|
|
|